مکالمه با زبان دوبیتی
درود بر شما هموطنان ارجمند
در پروفایلم در صفحه فیس بوک روزی دوبیتی را نشر نمودم، در بخش کومنت های این دوبیتی به صورت اتفاقی و آنی و با ادامه نوشتن چند دوبیتی توسط شاعر فرزانه جناب عزیز فیاض ساکن کویته پاکستان، و به تدریج به همراهی و تشویق منشی عمومی اکادمی هزارگی در کویته پاکستان، محترم قادر نائل، این دوبیتی ها به تدریج شکل یک گوفتگوی جدی اینترنیتی با زبان دوبیتی را به خود گرفت. بلاخره تصمیم بر این شد که در کنار دیگر مصروفیت های روزمره ما، این گفتگو را به شکل بهتر و مفیدتر ادامه دهیم تا به هرجای که خواهد رسید… لذا خوب خواهد بود تا شما علاقمندان دوبیتی های عامیانه هزارگی را نیز دراین گفتگو به همراه داشته باشیم
لازم به یاداوری است که کومنت های دوستان که دوبیتی های بعدی در ارتباط به آن سخن گفته است را حذف نکردم
بخش اول
Laila Arozo
1.
مایُوم و ساتِ دیوار چیم ده رای تو
حسابنیِم ثانیه ثانیه دورییای تو
قلبیم تیزتر تپیشنَه وقتی که، سات
تیک تیک خوره مونه، تَپ تَپِ پای تو
October 1
سلام نوربن بود
2.
رقمی ساد میگرده دیل تو آغی
غدر دور ام نیه منـــزیل تو آغی
تو خود تو بور شوده رفتِه ده دوری
جای تو خالی منِه آغیل تو آغی
October 2
سلام لالی جو
3.
از آغیل بور شودوم مشکیل دشتوم ما
هزار غصه و غم ده دیل دشتوم ما
امونجم بخت بد اید یارمه نشد
زندگی تلخ و بی حاصیل دشتوم ما
October 2
4.
ار جای آدم بشه، موشکیل ام استه
ار چـــــن زامد بشه ، آسیل ام استه
ار جای توره یه از اوماغ و شـــــادی
ده انجی جایی پایی دیل ام استــــه
October 2
5.
تورای تویه پقط ناخوو بله درد
اوتر گفتی که نَمَند حتی یک گرد
خودخو حس کَنَه یک لاظه جای از مو
مینیخشی؟ دنیا دیره اموتر مرد؟
October 2
6.
نه ما داکتر و نه حکیمیم آغی
آبی مرده ریزه ایتیمیـــــم آغی
تو که تانا موگی از تویه موشکیل
دیگو ره اوش ننی، تسلیمیم آغی
October 2
7.
آو لالی تو گفتی اول مشکل خو؟
که ما پی نبردم از عمقِ دیل خو
آو ما کور شونوم لالی، نشو ناراض
پیش تو زاری نوم، قد گردونِ کیل خو
October 2
8.
نه تو زِید کو، نه باز مانی مونوم ما
نه آر موشکیل ره نیشانی مونوم ما
موشکیل ده آر زیمی و آر دَووره
نه کی یگ توره قوربانی مونوم ما
October 2
9.
ننوم ضد باد ازی، لالی گولی ما
ده باغ دوبیتی، چون بلبلی ما
مو گر خوب و بدیم، امروز و هرروز
گلِ یک چمنیم لالی، کولی ما
October 2
****************
به به..آقای فیاض منتظر استیم ما..ادامه بدین
October 3
****************
10.
الیگو صَبیر کِید، صَبیر ثوابه
فیاض، ده دوبیتی حاضر جوابه
اگرچه منتظیر مومنید بوبخشید
ده کویته، وضع انترنیت خرابه
October 3
11.
فیاض را خاو گرفته خَو کَده او
ده انترنیت روزای خو شَو کَده او
نوربند استه آر دوبیتی رفیق ما
خودشِی رفته موره جَو جَو کَده او
October 3
*****************
واه واه زبردست!
لالی گل و آغی گل ادامه بدین قربانشیم شوم
October 3
****************
12.
هه هه هه چقدر آزیر جوابی
ده دوبیتی خو بیخی لا جوابی
خرابی برق و انتر نیت ره گوفتی
گوشنه توشنه بلدِه یگ قورد سوابی
October 3
13.
هه هه منده نیشی لالَی اَمادی؟
شوکور که جانتو جور، سَلمَت و شادی
خوشامد موگوم ما، نائل لالی رَم
که مونه تانا از رفیق خو، یادی
October 3
14.
نائل، جاوید، و، و، بیگروم بلای شوم
بوگیم، نگیم، نموفاموم، سلای شوم
اومید نوم خوش شومو بییه دوبیتی
که اوماغ پور کنه بینی دیلای شوم
October 3
15.
کولشیم قاطی یک دَل موشین، ده شان مه
قد توره، دوبیتی مَیِیین، ده جان مه
ماره تانای تک گیر کیدین اینجی
دیست ده بَل دیست تا بسته کنِین، دان مه
October 3
16.
لیلی آغِه مو، آرزوی مو موشه
قد دوبیتی شی نیگ ده روی مو موشه
ده یورپ شیشته او قدراس و بیغم
قد دوبیتی خو روی ده روی مو موشه
October 3
17.
ندیدی قدی راسو بیغمی ره؟
که ما ندروم تو دِیری ای کمی ره
بیه قد چیم خو توخ کو او لالیجو!
امی زامت، امی سردرگمی ره
October 3
18.
دیروز گوفتوم که مشکیل ار کجایه
باید دونـــــدل کنی که چیز دوایــه
موشکیل آسو موشه آغی شیری مه
دووا نوم خدی خوشالی تو بایه
October 3
19.
دیروز تا واز کدوم دان خو ده توره
توری گوفتی، که پورموشت کدوم اوره
زاری ره سر کدوم جایشی، که نَشنه
لالَی ناراض شده، توتا کد بوره
October 3
20.
ده ای مولگا وادِه بلگ ریزه آغی
دوبیتیای تو مانا خیــــــــــزه آغی
نموفاموم که ایقس از کجانی
دیلیم خوشه که اوش تو تیزه آغی
October 3
21.
غدر نوربند استه بیتای آردو
روشو استه بیگا صوبای آردو
امزو دیلپور نمیوم مینه میدو
ایله مونتی نشنه تورای آردو
October 4
22.
چیقیس مزگی مزگی شعرا یه اینجی
شَو ره روز کنوم، روز بیگاه د مینجی
شاویم گر اینجی تامو شونه بازهم
صوبا بیسم بیوم برای قنجی
October 4
23.
اهه! فیاض لالی تا گفتی بلگریز
ده یادمه اَماد نوربَندِییِه، پائیز
کارییه ده دیلمه، تیدپَرَکِی یهِ
بلگایِ سَوزُو زرد، نارینجیِیهِ تیز
24.
نائل لالَی، جوورو بازوی مو موشه
کیته کَلو، بَلدی آردوی مو موشه
گولی شابیتییاشی، در گولیستو
گولی خوشرنگ و هم خوشبویمو موشه
October 4
*****************
چه زیبا! واقعا لذت بردیم…
به این می گویند شعر زنده! باید کتابی چاپ کنی به نام گفتگوهای دو بیتانه… زیبا خواهد بود
October 4
****************
25.
دوبیتی نمیه چیز کار کنوم ما
دمی بانه گومانمه قار کنوم ما
دوسه روز ره ایلب اولب بیگردوم
بلدِه خو چند نفر آشار کنوم ما
26.
لالی آغِه خو مندشنی کنی مو
دیستر خو پور از دوبیتی کنی مو
نوقل و ناباد ره آغی تو تیار کو
دول و سورنی ره سور کلجی کنی مو
27.
امیم بیگا موشاعره دره مو
دوبیتی و غزل جاره دره مو
سوبا بخیر ره که بایوم ده اینجی
غدر تورا بخشی باره دره مو
October 4
28.
آو لالَی خوب از هوشیارایشِی، استی!
مولمود دونبالِ آشارایشِی، استی
هزاربیتی ده پیش تو سِیلِ کو هه
از باقاس ده فکرُو چارایشِی، استی
29.
یا با اِی تورا نِی، شکسته نَفسِی
یا ده دیلخو موگی: لیلی بترسی!
بسه دَیده نِی خودتو رایی دُور رَه
قدخو موگی که «ای دَلگَم مَه نرسی!»
30.
پای سوبوک، خاطیری جمع دروم ما
از پاس تو میدَووم، تا دَم دروم ما
اگرچه، ده دیلی رُوشَی مه رُوشَه
که قار زیادُو زوری کم، دروم ما
31.
مثلِ افشار، دیلی پور غم دروم ما
مثلِ لیلی، چیمی پور نم دروم ما
توره خودشی میه، در قالیبی بیت
اگر ساده، زیاد یا کم دروم ما
32.
خُو لالَی دور نره، تورایِی از مُو
دیستیرخو اواره، برایی ازمو
لالَی، آغَی، بیخیشیم خوش امادین
خانه غریبی یَه، سرایی از مو
33.
لالَی گوفتی؛ موشاعیره یَه اونجی
دوستا، قوما، بیخیشِی، میَه اونجی
کشکی موبودوم، یگو بیت، یگو را
موگوفتوم از یگو، گوشه و کونجی
34.
دیلیم تنگه! بوگی از شعرُو محفیل
چطور بود؟ غَزَلا بود از تهی دیل؟
کِی کِی امدد، کِی کِی نَمدَد دَمونجی؟
بوگی لالَی، نَیلُو ناگفته، ایدخیل
October 5
35.
موشاعیره ره زووستو گرفتد
سرسریشتیشی ریزگگو گرفتد
آرچند بینظم بود بازام مو رافتی
که برنامه بلده ازمو گرفتد
36.
از درد و غم خودخو آزاد کدی مو
موشاعره خوره آباد کدی مو
امیره از دیل راستی موگوم ما
غیدی قسته گویی تور یاد کدی مو
October 5
37.
مشاعره بودگ از نسلی نو مو
چوتور روشو شونه سیاگی یی شو مو
تَتیسره دوره مردوم مو ازی کار
چوتور ناله کنوم از بختی خو مو
38.
ده جای خو خوب بود، آغی جای تو خالی
بله ایستیج جگِه قستای تو خالی
اگر چی تو نبودی، خیره آغی
ده دیل مو زینده بود یادای تو خالی
39.
بیگا نا وخت شودد محفل تریگ بود
قادر نا ئل و تو رانی شریگ بود
بیخینی قسته گویا جم شوده دن
قیرو محفل ده یگجایی بریگ بود
40.
گوروبی خوش آمد منده نشی کد
مجری امده قد مو، بغل کشی کد
قسته گویای آزرگی مو بیخی
محفل ره پور از اوماغ و خوشی کد
41.
اگر چی شعر فارسی ام غدر بود
مگم بیخی یگ از دیگه بتر بود
رقمی آزرگی ده دیل نمیشیشت
فقد یگ بادی تیز از بالی سر بود
42.
که دوخترو از بچیکو غدر بود
ده بین شی شاعرای نو سمر بود
اگر چه شعر خوره امده میخاندگ
مگم از شعر و قسته بی خبر بود
43.
ده غیدی شعر آزرگی ده محفل
بیخی مردم موکدگ چگ چگ از دیل
غیدی فارسی مردم بیغم میشیشتگ
یا که مورافت یکه یکه از منزیل
44.
شعرایی آزرگی نوربند کلو بود
قد آر بید شی پوره محفل جلو بود
فارسی از دیلی جوانا نبودگ
فقد بوگی که بلده باکولو بود
45.
آوال امی بودگ ، توره نمنده
بیخی پیدل اماد سوره نمنده
تمام شاعرا ره اوش کدوم ما
بلده از تو کودم جوره نمنده
October 6
46.
ازی که ماره هم اونجی، کَدین یاد
بیرارو لطف کِیدین، خانیشِیم آباد
ده آرجای که باشین، دعانوم از دیل
خودا بیدیه، جانِ جورُو دیلی شاد
47.
موشکیلا بیحده ده محفیلی شعر
مردم پیشلو دَرَن چیم و دیلی سیر
یگودانَم ده حساب گرکه بایَن
میرسَن قدراس، از شورویشی خیلی دیر
48.
جیغ شوری زووستوم، گوشاره کَر نَه
از یک دَوُور کِیتا، شوک شوک ره سرنه
آر کی تُوشنایه، بَلدِی شعر و قصه
ایتر برنامه، پقط حلق ره تر نه
49.
یگو کَس، قیصای بیربط غدر نَه
بی بیم اِیرنَه، نَه گپخُو مختصر نه
طاقت و حوصیله مردوم ره سر نه
برنامه خوب ره، میزنه بی ثمر نه
50.
ده اینجَم نه برنامِه خاکه، نه شعر
اُوقَس جنجالَه که، از جان مونه سیر
از درکِ ارزشایِ، شعر و قصه
غدر دُورَن هنوز، هم جوان، هم پیر!
51.
اونجی خوبه، اموقس استه حالی
گرچه از کم و کاستی، نیه خالی
با تاکید و تکراری رایِ روشو
میگرن یاد اوناهم یکروز یا سالی
52.
گرچه مردوم مویَه قانع و ساده
رجوع نَن پیشِ ملا بی اراده
جای هنر و خرد ده خانیخو
میره دووا و تاویزِ فوق العاده
53.
ای وای! نَمَیره تانا بلدی خودخو
حتی موخورنه قودغوی بدنمودخو
با دودی، گیردنامه، شوییست مینی شیر
میطیلبن آرچیز از دنیا ده سودخو
October 6
****************
Laila Arozo
54.
آو لالَی کجایین از دیروز تالی؟
منده جایِ توریشیم اینجی خالی
یا که تامو کِیده بیتره، شاوِی شعر،
یا برقایشیم رافته، یا مونین کالی
October 6
55.
بیبولغه یخ شده تیمَو رَسَنده
خدا عذاب خوره دیشَو رسنده
اِی زمیستونی بیمَجَل ده اینجی
اِی ناجوری خُو بیخی رَو رسنده
56.
قسته گوفتو فیاض ره چیم موکونه
اسد کَده دیلشِی دونیم موکونه
موگوم نیگره دودکو که جور شونی تو
وُو ایرکتُو وری خیشیم موکونه
Wed at 2:32am
هه هه هه تشکر از آردوی شیم
57.
گوفتوم توتا کده بوروم اگو جای
مگم چیز کار کنوم یاری ننه پای
اوا ام یخ شوده تیماو کلویه
چوردوم کده شیشته بوخروم اقس چای
58.
کنوم چیز کار که دوبیتی خلاس شد
ایره مزاغ ننوم راستی خلاس شد
دو روزی عمر سون آخیر خو میرسه
جوانی، خوشی و مستی خلاس شد
59.
دیگه از چیز بوگیم اوگل کنو تو
کیشته و تود ده بید خو چل کنو تو
ده یاد مه نمیه اوگل که نکنی
شیشته دمبوره خو بغل کنو تو
Wed at 1:38pm
60.
ده اینجی روز، ده اونجی شاوه شاید
لالَی بیدار، آغِه ما خاوه شاید
امزو اوگَل مونی مو یکدیگِه خو
که جدایی غدر اینَوَه شاید
Wed at 8:33pm
61.
ده غمی خاو نیه ، کار شی غدره
از زوری امتیان او دیست ده سره
او که بیداره مو ده خاوی نازی
ازی کارا او خود شی خوب خبره
Wed at 11:35pm
62.
دو روز از باری امتحانِ غَدَر
ده دام صیادوم به مثل کفتر
وقتی پرواز کدوم از چنگ صیاد
قدشیم خاد رافتوم بسه، کلٌه بربر
Thu at 12:22am
ادامه دارد…..
منبع: جمهوری سکوت
October 13th, 2009 at 10:01 am
به به چه خوب
دست تان دردنکنه لیلی آغی
یک چیزای نوشتم امید که آزرده نشی
عجب دنیا دره شعرای شیم الی
لیلی آغی، فیاض برار شیم آلی
ده ای دنیای پر از شعر و شاعر
قیرو دور مندوم از دیار شیم آلی
در بگیره ای دل بی خبر مه
بسوزه یکسره دل و جگر مه
مره از شور شعر غافل نگاه کد
ده نیم راه خبر داد از قمر مه
دو بیتی های شمو قومای شیرن
ده باغستوی دل شد گل نسرین
شاوای شعر موره با ستاره
روشو کده مثل بهشت برین
سروش
پرت ،آسترالیا
October 13th, 2009 at 7:11 pm
Very interesting and amusing subject. I read with great pleasure.
October 14th, 2009 at 3:02 pm
سلام خواهر عزیز
ادامه بدهید عالی لست
October 14th, 2009 at 3:03 pm
سلام خواهر عزیز
ادامه بدهید عالی است
October 18th, 2009 at 7:57 am
لیلی جان سلام!
دوبیتیهای زیبا و قشنگی بود که بدون شک میتوان این دست اورد بزرگ را یکی از شهکاری های ارزشمند و پربها نامید. ترا شاد و دوستانت را همراه با تو ، همچنین دوبیتی سرا خواهانم. ارادتمند؛ سائس
October 18th, 2009 at 8:03 am
راستی در این روزها کمتر سراغ این حقیر را می گیرد، یا شاید هم فراموش مان کردی. بهر ه حال موفق باشی خواهر خوبم!!!
October 20th, 2009 at 11:25 am
سلام و منده نشی ، دیگه چیز نموگوم فقد امی که ایشیل بومنی امیشه
October 20th, 2009 at 3:05 pm
خواهر گرامی ام درود برشما
گفت وگویی بسیار زیبا و دلپذیری بود. استفاده کردم و امیدوارم که این گفت و گوها ادامه داشته باشد و به زوای پنهان زندگی مردم ما توجه بیشتر بنماید.
خیلی وقت می خواستم عرض ارادتی بکنم اما نمی شد و می گفتم قرض باشه. حالا خدا کنه که قرضم ادا شده باشه خو آغی!
October 21st, 2009 at 3:59 am
با سلام فروان خدمت تمام بینندگان وخوانندگانن این وبلاگ بخصوص خواهرمهربان ما لیلی آرزو خداوند ارزوهایش رابسربرساندتابتواندشعرهای بزبان فارسی ویا دری بسرایت جدا ازلهجه ای هزارگی تاباعث جلب توجه همه گردد
October 21st, 2009 at 7:04 pm
Dear Laila Salam,
Hope that you are enjoying good health and time out there and wish you endless success in your activities.I read the Hazaragi conversation and I almost enjoyed it, but the point is that what would you people yield from this conversation? I think it is an absolute waste of time for people like you who got talent to produce a profound and constructive articles for readers.When I read that I said to my self, is this some sort of conservation of our daily speaking language or culture? I don’t think so, but it is ok for chatrooms to pass the spare time.Anyway good luck and I would like to say that try to produce something meaningfull rather than this.thanks by the way
Laila Arezoo
Fayazi grami dorod bar shoma
sepas az nazarate nek shoma. shoma saheh goften, wali baraye ma en mokalima ta hal kami mofid waqe shoda ast. yaki enke man kheili masrof e dars ya kar hastam wa forsat e nawishtan matalebe degar ra baraye felan nadaram. hamin nanawishtan ba fasile zamani zyad khod sabab e fasila greftan az nawishtan ba dari mishawad khah dobity wa har matlab e degare bashad, emshawad. ba aan khater enra man mofid midanam chon maara wadar mesazad ta chizi nazar bedehem ya pasokh begoyem. wa nez waqt e zyad zarorat nadarad wa mozahim degar masrofyathaye rozmarae ma namishawad, chon gahi har shab wa ya har do ya se shab bad agar forsat dashtam bad az darsha ya kaar o wazifae man minwisam.
dar zemn bakhshi awal mokalima chon hama ra aani wa bedon e mashwarat baham nawishtem wali bakhshaye badi behtar wa masayel umdatar ra darbar migirad, ke baraye anhaye ke dar haman jamea zendagi karda wa rosom wa ya moshkilatash ra tajroba karda ast jalib khahad bod. masalan waqty ma az sharayet o moshkilat mardom ma dar Quetta ya Iran ra dar mokalima megonjanim, baraye mahajirin e Iran o makhsosan Quetta kami jalib khahad bod chon ta jaye say baren ast ke harfe dil e anha ra begoyem wa sharayet doshwar e anhara ba dobayty matrah konim. ba har sorat koshish miknam dar forsate monasib mataleb e motanawe degar ham darin site bgzaram.
sepas mojadad az shoma baradare mehraban wa khoshhalam ke khahane khobihaye ma mebashid. yak jahan sepas
October 22nd, 2009 at 8:36 am
سلام آغی گل و لالی گل ! جور باشید که یگ منازره ای خوبی دوبیتی هزاره گی انجام داده اید بسیار عا لی بود تشکر
October 29th, 2009 at 4:53 am
روزی از روزگار سیاه صدای به بلندای اسمان را نا رسیده به گلو نا جوانمردانه به گلوله بستند. دسیسه ظاهراً ً باموفقیت انجام یافت، اینگر که این شعله تابان تمام ارزوهایش را در رخت سفید پیجانده و به عنوان توشه اخرت برای همیشه با خود برد. اما روح بلند پرواز این فرشته در قالب ارزوی فرشته سان وی اینک صدای او را تا افق های هفتم فریاد می کشد. ارزوی او اینکه ارزوی دارد و ان صلح و ازادی افغانستان پریشان است. ارزوی او اینکه به بلندای صخره های سر بفلک کشده کوه بابا سر بر افراشته اشت و با قلب مملو از عاطفه و احساس دریای مملو از محبت وامید را در قالب اشعار و کلمات در دل های خسته از زوزه درندگان این کوه جاری می سازد تا باشد که ارزو های دیگری بشگفد و لیلی های دیگری ارزو شود
سبز و شادکام باشی ارزوی عزیز
November 3rd, 2009 at 10:30 am
سلام خانوم لیلی ارزو
یک خواهش داشتم اگر کدام دوبیتی هزاره گی درباره عید و نوروز دارید برایم میل کنید
یک جهان ممنوع میشوم
تشکر
خدانگهدار
January 1st, 2010 at 7:54 am
wa wa.. eni ra moga mokaleme du baiti! ma ki vaqian lizzat bordum.. aga qar shim naya mam yag dana bogom.
lalay, aghay yani fayaz o laila
digro ra bel felan da taghe bala
rasti rasti ki du baiti mogoyind
ma khod khorda koja bodom ta hala?
pesh azi ki salam az yad ma bora
salam alek monom pesh az du tora
bakhshe aghay, lalay o kolli qawma
khoda ra shokr kolligi shi jora
zi sate chare shaw ta hafte sob ra
ghazal khandom, doshman balaishim bobra
aga karaye sob da pesh nadashtum
shishta bodom enminji ta ghrob ra
tabala kolshi ta akher nakhandom
ta har jay khanda am az khanda mordom
commente eteraz ameze jawid
jodakada khanda ra az farhange mardom
dowa nom disto payshim jor basha
awsila bal karayshim zor basha
khoda poshto panayshim har kojayed
chemaye doshmanyshim kor basha
kashki mogoftin in tana dirakhta
ki du baiti shoma har chan vakhta?
faqat har vakht ki internet dishta shin,
ya hafta var? yag kam famdonshi sakhta.